ربات های تلگرام بهقدری رایج شدهاند که خیلی از کاربران بدون اینکه بدانند این ابزارها دقیقاً چه دسترسیهایی دارند، آنها را به گفتگوهای شخصی یا گروهها اضافه میکنند. از رباتهای سرگرمی گرفته تا ابزارهای مدیریتی و فروشگاهی، همهشان میتوانند تجربه کار با تلگرام را راحتتر کنند. اما سؤال اصلی اینجاست: آیا ربات تلگرام خطرناک است؟
واقعیت این است که رباتها میتوانند هم کاملاً امن باشند و هم بهشدت خطرناک؛ همه چیز بستگی دارد به منبع ساخت ربات، نوع دسترسیهایی که میگیرد، سطح آگاهی کاربر، و اینکه آیا ربات توسط توسعهدهندهای معتبر طراحی شده یا نه. در سالهای اخیر گزارشهایی از سوءاستفاده برخی رباتها از اطلاعات کاربران منتشر شده، مخصوصاً رباتهایی که از کانالهای ناشناس منتشر میشوند و هیچ هویت مشخصی ندارند.
در ادامه این مقاله با زبانی ساده و قابل فهم بررسی میکنیم چه زمانی ربات ها امن هستند، چه زمانی میتوانند خطرناک شوند، چطور میتوانیم تشخیص دهیم یک ربات معتبر است، و چه اقداماتی برای افزایش امنیت خودمان ضروری است.
ربات تلگرام چیست؟ چگونه کار می کند؟
ربات تلگرام درواقع یک برنامه خودکار است که روی سرور اجرا میشود و از طریق Bot API تلگرام با کاربران ارتباط برقرار میکند. این رباتها پیام را پردازش میکنند، دستور میگیرند، پاسخ میدهند و حتی میتوانند عملیات پیچیده مثل مدیریت گروه، فیلتر محتوا، ذخیرهسازی دادهها یا اتصال به سرویسهای خارجی انجام دهند.
پیشنهاد میکنم برای آشنایی کاملتر مقاله «ربات تلگرام چیست؟ راهنمای کامل» را مطالعه کنید.
اما رباتها چطور کار میکنند؟
عملکرد رباتها بر پایه ۳ مفهوم اصلی است:
- Webhook یا getUpdates: دریافت پیام و درخواست از طرف کاربر
- Bot API: بستری که تلگرام برای توسعهدهنده فراهم میکند
- توکن ربات: شناسه منحصربهفردی که مشابه “کلید ورود” است
توکن ربات مهمترین بخش امنیتی است؛ چون اگر در اختیار فرد دیگری قرار بگیرد، او عملاً کنترل ربات را در دست میگیرد. برای آشنایی با جزئیات امنیتی توکن، مقاله «توکن ربات تلگرام چیست و چرا نباید لو برود؟» را ببینید.
مهمترین خطرات ربات های تلگرام
رباتهای تلگرام در ظاهر سادهاند، اما پشت هر ربات یک سرور ناشناس قرار دارد که میتواند از رفتار کاربران سوءاستفاده کند.
فیشینگ و سرقت اطلاعات
یکی از رایجترین تهدیدها زمانی اتفاق میافتد که ربات از کاربر اطلاعات حساس مثل رمز یکبارمصرف، مشخصات کارت، یا اطلاعات ورود درخواست میکند.
چرا این خطر واقعی است؟
- رباتها میتوانند فرمهای کاملاً مشابه صفحات رسمی بسازند.
- پیامها مستقیماً به سرور سازنده میرسد، نه به تلگرام.
- بسیاری از کلاهبرداریهای بانکی در تلگرام با همین روش انجام شده (بدون امکان ارائه آمار رسمی؛ چون نهادها گزارش عددی منتشر نمیکنند).
ارسال فایلهای آلوده یا بدافزار
ربات میتواند هر فایلی را از سرور خود برای کاربر ارسال کند:
- فایلهای ZIP مخرب
- PDFهای آلوده
- APKهای تروجان
- اسکریپتهایی که تلاش میکنند مستقیم اطلاعات گوشی را هدف قرار دهند
کاربر معمولاً بهدلیل اعتماد به “ربات تلگرام” فایل را باز میکند. درحالیکه تلگرام مسئولیت اسکن امنیتی فایلها را بر عهده ندارد.
جمعآوری اطلاعات شخصی کاربران
این خطر بسیار نادیده گرفته میشود اما در تمام رباتها ممکن است وجود داشته باشد.
هر ربات میتواند موارد زیر را ذخیره کند:
- User ID
- نام، نام کاربری، شماره (اگر کاربر Share کند)
- تمامی پیامهای ارسالی
- فایلهای آپلودی
- متادیتاهای رفتاری (ساعت فعالیت، میزان تعامل و…)
رباتهای مالی و پرداختهای جعلی
هر رباتی که با موضوعات زیر فعالیت میکند، باید کاملاً مشکوک بررسی شود:
- سرمایهگذاری
- استخراج رمزارز
- برگشت پول چندبرابری
- فروش فایل با لینک پرداخت نامعتبر
- قرعهکشی و جایزه
ریسک اصلی این رباتها چیست؟
پرداختها معمولاً به صفحههای جعلی هدایت میشوند که ظاهر درگاه بانکی دارند اما هیچ ارتباطی با PSPها ندارند.
آیا ربات تلگرام به پیام های خصوصی دسترسی دارد؟
یکی از بزرگترین ترسهای کاربران این است که «رباتها میتوانند چتهای خصوصی را بخوانند». این تصور کاملاً رایج است، اما از نظر فنی اشتباه است.
ربات تلگرام بر پایه Telegram Bot API کار میکند؛ APIای که بهصورت محدود و کنترلشده طراحی شده و اجازه مشاهده پیامها در چت خصوصی شما را اصلاً نمیدهد مگر اینکه خودتان با ربات شروع به گفتوگو کنید.
ربات چگونه کار میکند؟
رباتها روی یک سرور خارجی میزبانی میشوند و تلگرام فقط پیامهایی را به سرور ارسال میکند که:
- کاربر عمداً به ربات ارسال کرده باشد
(مثلاً /start یا یک پیام معمولی) - ربات عضو گروه یا کانال باشد
و البته در گروه هم فقط پیامهایی را دریافت میکند که:- به او ریپلای شود
- یا از طریق دسترسی Privacy Mode Off به او اجازه داده شده باشد
(که آن هم محدود است و به چت خصوصی شما نمیرسد)
❗ نکته بسیار مهم:
هیچ رباتی به چتهای خصوصی یکبهیک (Private Chat) دسترسی ندارد. در گروهها فقط در صورتی پیامها را میبیند که Privacy Mode خاموش باشد یا به او تگ/ریپلای شود.
پس چرا مردم فکر میکنند ربات جاسوسی میکند؟
چون بسیاری از کاربران تفاوت بین این دو را نمیدانند:
- Bot API ← محدود، فقط پیامهای ارسالشده توسط کاربر را دریافت میکند
- Client API یا نسخههای غیررسمی ← کاملاً متفاوت است و ممکن است جاسوسی کند
تصور اشتباه از همینجا شروع میشود.
آیا یک ربات میتواند جاسوسی کند؟
به شکل زیر:
❌ خواندن پیامهای خصوصی شما ← غیرممکن
❌ دسترسی به چتهای دیگر، گروهها یا رسانهها ← غیرممکن
❌ مشاهده لیست مخاطبین ← غیرممکن
اما:
✅ میتواند هر چیزی را که خودتان در چت ربات ارسال میکنید ذخیره کند
مثلاً پیام، عکس، شماره تلفن (اگر Share کنید) و اینجاست که خطر واقعی ایجاد میشود، نه از طریق جاسوسی سیستماتیک.
چگونه ربات های خطرناک تلگرام را تشخیص دهیم؟
تشخیص رباتهای خطرناک تلگرام اولین خط دفاعی کاربر است؛ چون اغلب حملات از همان نقطهای شروع میشوند که کاربر بدون دقت روی یک ربات ناشناس کلیک میکند. شما با یادگیری این چکلیست، میتوانید قبل از اینکه ربات به اطلاعات شما دسترسی پیدا کند، خطر را تشخیص دهید.
چک لیست تشخیص ربات تلگرام خطرناک
1) نام ربات (Username) غیرطبیعی یا مشابه برندهای معروف
رباتهای جعلی معمولاً نامهایی شبیه نمونههای واقعی دارند:
مثل:
@GoogleVerify_bot یا @TeleqramSupportBot
(جای Q از حرف مشابه استفاده میکنند)
چرا خطرناک است؟
بیشتر حملات فیشینگ تلگرام از همین روش شروع میشود.
2) بدنه فعالیت نامشخص یا توضیحات مبهم
یک ربات معتبر معمولاً صفحه توضیحات کامل دارد. اما ربات جعلی فقط چند کلمه مینویسد:
«Speed VPN – Free Access»
این مدل توضیحات مبهم یعنی احتمالاً هدف فقط جذب کاربر است، نه ارائه سرویس واقعی.
3) درخواست اطلاعات حساس
هر رباتی که از شما این موارد را بخواهد، ۱۰۰٪ خطرناک است:
- شماره کارت
- رمز دوم یا CVV2
- اطلاعات لاگین تلگرام
- کد پیامک
- ایمیل و رمز
ربات قانونی چنین اجازهای ندارد.
4) تعداد گزارشهای بالا یا سابقه فعالیت نامشخص
اگر رباتی تازه ساخته شده باشد، بدون اینکه توضیح کافی داشته باشد، ریسک بسیار بالاست.
5) سورس ناشناس یا لینکهای عجیب
هر رباتی که شما را به سایتهایی با URL عجیب هدایت میکند:
teleqram-check-login.xyz
بلااستفاده و خطرناک است.
چنین لینکهایی برای نصب بدافزار یا سرقت Token طراحی میشوند.
6) رفتار مشکوک پس از استارتکردن
رفتارهای معمولی رباتهای جعلی:
- ارسال فایل بدون درخواست شما (بحث ربات های آپلودر کاملا جداست و حواستون باید باشه)
- درخواست دسترسی غیرمنطقی
- پیشنهاد جایزه، قرعهکشی، ارز دیجیتال رایگان
- فرستادن لینکهای خارجی مشکوک
7) رباتهای مرتبط با صرافی، سرمایهگذاری یا جایزه
۹۰٪ رباتهای «سرمایهگذاری، ترید، هدیه و جایزه» جعلی هستند.
این رباتها معمولاً با وعده سود سریع، کاربر را وارد لینک فیشینگ میکنند یا کیف پولش را خالی میکنند.
چطور استفاده امن از ربات های تلگرامی داشته باشیم؟
استفاده از رباتهای تلگرام میتواند کاملاً امن باشد؛ به شرط اینکه چند اصل ساده رعایت شود.
نکات کلیدی امنیت هنگام استفاده از رباتها
1) هیچوقت اطلاعات بانکی وارد نکن
هیچ ربات رسمی تلگرام قابلیت دریافت اطلاعات بانکی را ندارد. اگر رباتی شماره کارت، CVV2، رمز دوم یا هر اطلاعات مالی میخواهد ← بلافاصله خارج شو.
2) فایلهای ناشناس را دانلود نکن
بعضی رباتها فایل یا APK میفرستند.
در اغلب موارد، این فایلها آلوده به بدافزار هستند و میتوانند به:
- گالری
- مخاطبین
- ذخیرههای مرورگر
دسترسی پیدا کنند.
3) هویت سازنده ربات را بررسی کن
هر ربات یک سازنده (Creator) دارد. اگر سازنده:
- ناشناس بود
- ID عجیب داشت
- هیچ کانال/ وبسایتی معرفی نکرده بود
ریسک بالاست.
4) تا جای ممکن فقط از رباتهای رسمی تلگرام استفاده کن
رباتهایی مثل:
کاملاً امن هستند چون مستقیم توسط تلگرام توسعه داده شدهاند.
رباتهای شخص ثالث تا وقتی معتبر باشند خوباند؛ اما ربات رسمی همیشه انتخاب امنتر است.
5) اطلاعات حساس وارد نکن
اطلاعات مهم شامل:
- ایمیل + رمز
- شماره موبایل برای ورود
- کد پیامک
- دسترسی به حسابها
- فایلهای خصوصی
ربات حتی اگر امن باشد، باز هم به این اطلاعات نیاز ندارد.
6) قبل از کلیک روی لینکها توقف کن
رباتها معمولاً لینک میفرستند.
اگر لینک ناشناس یا عجیب بود، واردش نشو.
7) در رباتهای سرمایهگذاری، ترید یا جوایز شرکت نکن
معمولاً این مدل رباتها با وعده سود، کاربر را وارد فیشینگ میکنند.
هیچ سودی از تلگرام پخش نمیشود (این حمله از نوع Social Engineering است).
مثال های واقعی سواستفاده ربات ها
اگرچه بخش زیادی از رباتهای تلگرام کاملاً بیخطر هستند، اما در سالهای اخیر چند نمونه واقعی سوءاستفاده گزارش شده که باعث شد کاربران نسبت به امنیت رباتها حساستر شوند. این ۳ نمونه، معروفترین و قابلاستنادترین کیسهایی هستند که نشان میدهند مشکل از API نیست بلکه مشکل از رباتهای جعلی و توسعهدهندگان ناشناس است.
📌 ربات فیشینگ کارت بانکی (نمونه پرگزارش در ایران و روسیه)
یک ربات جعلی با ظاهر «ربات استعلام کارت» طراحی شده بود. کاربر شماره کارت و تاریخ انقضا وارد میکرد و ربات اطلاعات را مستقیم به سرور مهاجم میفرستاد. این رباتها معمولاً با ادعای “استعلام کارت سوخت”، “جوایز بانکی”، یا “پیگیری مرسوله” ساخته میشوند.
درس امنیتی:
هر رباتی که فرم بانکی و ورودی عددی زیاد دارد، ۹۰٪ احتمال فیشینگ دارد.
📌 انتشار بدافزار مخفی در قالب فایل ZIP
در این مدل، ربات به کاربر یک فایل زیپ یا APK با عنوان «ابزار هک تلگرام» یا «نسخه پریمیوم رایگان» میداد.
بعد از نصب، بدافزار به پیامکها و دسترسیهای گوشی دست میزد و حسابها را سرقت میکرد.
درس امنیتی:
رباتی که فایل اجرایی میدهد و سازنده مشخصی ندارد = به شدت خطرناک.
📌 ربات جعلی صرافی با درخواست ورود
در چند کشور آسیایی، رباتهایی ساخته شد که صفحه لاگین شبیه صرافیهای معروف ایجاد میکرد.
کاربر ایمیل + رمز را وارد میکرد و اطلاعات مستقیم برای سازنده ارسال میشد.
درس امنیتی:
رباتهای مالی و سرمایهگذاری، بیشترین نرخ سوءاستفاده را دارند.
چه زمانی ربات تلگرام امن است؟
وقتی با رباتها آشنا میشوید معمولاً دو حالت دارید: یا بیش از حد میترسید و فکر میکند «همه رباتها خطرناکاند»، یا کاملاً بیخیال هستید و هر ربات ناشناسی را استارت میکند. حقیقت اما وسط این دو نقطه قرار دارد.
ربات تلگرام وقتی امن است که چند معیار مشخص را رعایت کرده باشد؛ معیارهایی که هم از نظر فنی قابل بررسیاند و هم از نظر رفتار ربات.
✔️ ۱. وقتی از منبع معتبر باشد
رباتی که توسط یک سایت، شرکت یا برند رسمی معرفی شده همیشه قابلاعتمادتر است. رباتهای رسمی تلگرام نیز معمولاً تیک آبی یا سایت سازنده دارند.
نشانههای اعتبار:
- وجود وبسایت معتبر
- معرفی در صفحه رسمی سازنده
- سابقه فعالیت و تعداد کاربران بالا
✔️ ۲. وقتی اطلاعات حساس درخواست نمیکند
ربات امن هیچوقت این موارد را نمیخواهد:
- شماره کارت
- رمز دوم
- رمز پیامک
- پسورد حساب
- اسکن کارت ملی یا پاسپورت
طبق Telegram Bot API، رباتها حتی امکان دریافت پیامهای شما را ندارند مگر اینکه خودتان مستقیم به ربات پیام بدهید. بنابراین هر رباتی که دنبال اطلاعات محرمانه است، قطعاً امن نیست.
✔️ ۳. وقتی رفتار مشکوک ندارد
رفتارهایی مثل ارسال فایلهای ناشناس، درخواست کلیک روی لینک عجیب یا ریدایرکتهای سریع، نشانه خطرند. ربات امن معمولاً:
- شفاف کار میکند
- جوابهای منطقی میدهد
- ناگهانی فایل ارسال نمیکند
- بدون دلیل Invite نمیخواهد
✔️ ۴. وقتی محدودیتهای رسمی Telegram Bot API رعایت شده
توسعهدهندگان حرفهای طبق استاندارد تلگرام کار میکنند:
- بدون نیاز به دسترسی به چت خصوصی
- بدون Tracking مخفی
- بدون درخواست Token یا Session
- بدون اتصال به سرورهای ناشناس
اگر ربات از پروتکلها و متدهای رسمی تلگرام استفاده کند، عملاً امکان جاسوسی یا دسترسی پنهان ندارد.
جمع بندی
اگر بخواهیم واقعبین باشیم، خودِ ربات تلگرام خطرناک نیست؛ چیزی که خطر ایجاد میکند سازنده ربات و نحوه استفاده کاربر است. تلگرام با Telegram Bot API ساختاری طراحی کرده که اجازه دسترسی مستقیم به پیامهای خصوصی را نمیدهد و رباتها فقط زمانی داده دریافت میکنند که کاربر خودش پیام بفرستد. یعنی تا وقتی روی ربات ناشناس کلیک نمیکنی و اطلاعات حساس نمیدهی، خطری تهدیدت نمیکند.
پس نتیجه نهایی این است:
✔️ ربات تلگرام امن است اگر:
- از سوی منبع معتبر معرفی شده باشد
- فقط اطلاعات ضروری بخواهد
- فایل ناشناس ارسال نکند
- قوانین API تلگرام را رعایت کند
❌ ربات تلگرام خطرناک میشود وقتی:
- سازنده ناشناس باشد
- دنبال اطلاعات بانکی/هویتی باشد
- لینکهای مشکوک ارسال کند
- وعدههای عجیب بدهد (جایزه، سود سریع، سرمایهگذاری…)
در کل رباتها ابزارند؛ استفاده درست از آنها امن است، استفاده بیاحتیاط خطرناک.
🔸 برای دریافت سورس ربات های تلگرام به صورت رایگان، پیشنهاد میکنم از صفحه «سورس ربات های تلگرام» رو مطالعه کنید.
سوالات متداول
خیر. رباتهای رسمی و دارای سازنده معتبر معمولاً امن هستند. رباتهای ناشناس یا بدون اطلاعات سازنده ممکن است به اطلاعات شما دسترسی بگیرند و خطر ایجاد کنند.
فقط به اطلاعاتی که خودتان در پیامها ارسال میکنید. رباتها به پیامهای خصوصی، گروههای دیگر، لیست مخاطبین یا فایلهای گوشی دسترسی ندارند مگر خودتان برایشان بفرستید.
رباتهایی که لینکهای مشکوک میفرستند، سازنده ناشناخته دارند، درخواستی برای اطلاعات حساس مثل رمز عبور یا کد ورود میکنند، احتمالاً مخرب هستند و باید بلاک شوند.
بله. بسیاری از رباتهای وعدهدهنده درآمد، اطلاعات کاربران را جمعآوری میکنند یا لینک فیشینگ ارائه میدهند. همیشه سازنده و سابقه ربات را بررسی کنید.
ربات بهتنهایی امکان هک شما را ندارد؛ اما اگر اطلاعات مهم مثل کد ورود یا شماره را در اختیارش بگذارید، امکان سوءاستفاده وجود دارد.
ورود فقط به رباتهای رسمی، بررسی پروفایل سازنده، ندادن اطلاعات شخصی، عدم کلیک روی لینکهای ناشناس و خروج از رباتهایی که رفتار مشکوک دارند.
خیر، تلگرام بهصورت سیستمی چنین دسترسیای به ربات نمیدهد. تنها چیزی که ربات میبیند همان چیزی است که در چت ارسال میکنید.
بلافاصله با دستور /stop از ربات خارج شوید، آن را بلاک کنید و اگر روی لینکهای داخل ربات کلیک کردهاید، رمز تلگرام یا ایمیل را تغییر دهید.
بله. رباتهایی که گزارش زیادی داشته باشند یا رفتار فیشینگ انجام دهند، توسط تیم امنیت تلگرام مسدود میشوند، اما همیشه نباید به این موضوع تکیه کنید.
معمولاً نه، اما فقط از رباتهای بزرگ و شناختهشده استفاده کنید. رباتهای ناشناس ممکن است پیامهای گروه را ذخیره کنند.
